نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.22067/infosci.2022.71155.1048

چکیده

مقدمه: هدف، آینده‌پژوهی سازماندهی دانش با استفاده از نظرات متخصصین ایرانی این حوزه درباره آینده و مسائل مرتبط با آن هست.
روش‌شناسی: نوع پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی است که با روش تحلیل محتوای کیفی، گراندد تئوری و ابزار مصاحبه گردآوری شده است. روش نمونه‌گیری هدفمند است. جامعه پژوهش نیز 20 نفر از متخصصین علم اطلاعات و دانش‌شناسی با زمینه تخصصی سازماندهی دانش هستند که با آن‌ها مصاحبه شد.
یافته ­ها: به نظر متخصصین، نیروهای پیشران تأثیرگذار در آینده سازماندهی دانش عبارت‌اند از: تولیدکنندگان دانش، دست‌اندرکاران دانش، کاربران دانش و برخی مصاحبه‌شوندگان مجموعه پژوهش‌های سازماندهی دانش را روند روبه‌رشد و در عین‌حال متنوعی می‌دانند. فهرست‌نویسی و رده‌بندی، تاکسونومی، مباحث سنتی از جمله موارد کاهشی و ابزارهای تحت وب، ابزارها و استانداردهای سازماندهی دانش، وب معنایی و هستی‌شناسی از جمله موارد افزایشی بیان شده است. در زمینه چالش‌های سازماندهی دانش نیز می‌توان به عواملی مانند مشکلات پژوهشی، نیروی انسانی، آموزش و ...، اشاره کرد.
نتیجهگیری: سازماندهی دانش موضوعی چندوجهی، روبه‌رشد و دارای زایش در علم اطلاعات و دانش‌شناسی است که با مسائل و موارد قوت و ضعف خود دست‌به‌گریبان است. هر کدام از بخش‌های مدل پارادایمی با یکدیگر در تعامل بوده و بر یکدیگر اثر مثبت یا منفی می‌گذارند. صاحب‌نظران سازماندهی دانش شناخت خوب و روشنی از مسائل این حوزه دارند و موارد تأثیرگذار مختلفی را بیان کرده‌اند. بنابراین لازم است با بهره‌گیری از خرد جمعی و حمایت‌های مالی و معنوی اهمیت بیشتری به سازماندهی دانش داد و در ارتقای نقاط قوت و رفع نقاط ضعف کوشید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Future Study of Knowledge Organization: Identify Driving Forces, Challenges, Solutions and Gaps

نویسندگان [English]

  • Omid Alipour 1
  • Faramarz Soheili 2
  • Soraya Ziaie 2
  • Ali Akbar Khasseh 2

1 PhD graduate of Knowledge and information Science, Payam Noor University, Tehran, Iran

2 Associate Professor, Department of Knowledge and Information Science, Payame Noor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Introduction: Knowledge organization is one of the oldest and most fundamental topics in knowledge and information science. Future study is a general human capacity that enables a person to think about the future and examine, model and create future possibilities and show them in front of themselves. Success in identifying driving forces, macrotrends and shapers of the future and investigating their impact on key factors affecting each future and analyzing the feasibility of certain futures with the aim of creating desirable futures are among the goals of future research. The future of information science has faced new developments. Undoubtedly, the future will be different from what has been customary before. The profession of information science must make fundamental and specific changes, otherwise it will be abandoned. Futuristic science is a science that opens the view of information science to possible future events, challenges and opportunities and makes it possible to reach the desired future from the right path. It seems that there is no clear, accurate and correct view of the developments, effective forces, challenges, solutions and matters related to the knowledge  organization. Not having the right knowledge and making decisions based on trial and error and different tastes, causes waste of time and money, getting lost, reducing efficiency, rework, lack of coherence, getting lost, etc., and causes a lot of losses to this important field. The purpose of this research is to future study of knowledge organization using the opinions of Iranian experts in this field about the future and related issues.
Methodology: The type of research is applied with a qualitative approach that has been collected by qualitative content analysis, grounded theory and interview tools to obtain the opinions of knowledge organization experts. The collected data were analyzed based on thematic analysis. After asking questions, the interviews were conducted in a semi-structured manner and implemented. The transcripts of the interviews were then read and reviewed several times so that the researcher had sufficient control over the data. In the third stage, the data were broken down into semantic units in the form of sentences and paragraphs related to the main meaning. Semantic units were reviewed several times and then the appropriate concepts of each semantic unit were written. The research population is 20 experts in information science and science with a specialized field of knowledge organization who were interviewed by phone.
Findings: The results led to the identification of several factors about the driving forces, trends, challenges and strategies affecting knowledge organization. According to experts, the influential driving forces in the future of knowledge organization are: knowledge producers, knowledge stakeholders, knowledge users, knowledge theorists, education, cooperation of information science and computer science experts, etc. Some interviewees see the collection of research on knowledge organization as a growing yet diverse trend. Cataloging and classification, taxonomy, traditional topics including reduction items and web-based tools, tools and standards for organizing knowledge, semantic web and ontology are expressed as incremental items. In the field of knowledge organizing challenges, we can also mention factors such as: research problems, manpower, education, data problems, software problems, non-compliance with standards. The interviewees also provided a variety of solutions in the fields of education, research, manpower, financial resources and technology-related issues. Finally, the paradigm model of the research was drawn and the related factors in each category were identified.
Conclusion: Organizing knowledge is a multifaceted, growing and prolific subject in knowledge and information science that is struggling with its strengths and weaknesses. Each part of the paradigm model interacts with each other and has a positive or negative effect on each other. Paying attention to the positive points and eliminating the weak points can help in promoting the knowledge organization and knowledge and information science. Education is one of the most important driving forces of knowledge organization and is like a double-edged sword that can act as an effective force if paid attention to. Otherwise it is considered a big challenge. Experts in knowledge organization have a good and clear knowledge of the issues in this area and have expressed various influential cases. Therefore, it is necessary to use collective wisdom and financial and spiritual support to pay more attention to knowledge organizing and try to promote strengths and eliminate weaknesses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • knowledge Organization
  • future study
  • driving forces
  • Knowledge and information science
آخشیک، سمیه سادات (1398). آیا این گره کور است؟ تحلیل و ارزیابی برنامه‌های درسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی از منظر شناختی و دانشی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 9(1)، 5-26. doi: 10.22067/riis.v0i0.74107
احسانی، وحید؛ اعظمی، موسی؛ نجفی، سیّد محمدباقر؛ سهیلی، فرامرز (1395). اثربخشی پژوهش‌های علمیِ داخلی بر شاخص‌های توسعه ایران. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۲ (۲)، ۳۱۹-۳۴۷. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-
اسدنیا، ابوالفضل؛ چشمه سهرابی، مهرداد؛ شعبانی، احمد؛ عاصمی، عاصفه؛ طاهری دمنه، محسن. (1399). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آینده بازیابی اطلاعات متنی به روش تحلیل تأثیر متقابل روندها. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 861-892. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از :http://jipm.irandoc.ac.ir/article- ۱-۴۵۶۰-fa.html
انتشاری، فهیمه؛ چشمه سهرابی، مظفر؛ افشار، ابراهیم (1390). بررسی کاربرد پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکترای علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی در کتابخانههای شهر اصفهان. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 1(1)، 67-88. doi: 10.22067/riis.v1i1.8111
باغ محمد، مریم؛ منصوری، علی؛ چشمه سهرابی، مظفر (1399). بررسی توسعه و روند موضوعی حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی بر اساس مدل موضوعی LDA. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 36(2)، 297-328. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۴۴۸۰-fa.html
بزرگی، اشرف‌السادات؛ امینی، طاهره (1394). بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در تبادلات علمی: مطالعه کتابداران دانشگاه‌های دولتی شهر تهران. تعامل انسان و اطلاعات، ۲ (۳)، 13-23. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://lis.aqr-libjournal.ir/article_45325.html
پاکنژاد، آزاد؛ سلامی، مریم؛ سهیلی، فرامرز؛ ضیائی، ثریا (1397). تحلیل سرفصل‌های جدید علم اطلاعات و دانش‌شناسی بر مبنای شایستگی‌های کارآفرینی در عرصه بهینه‌سازی سایت برای موتورهای جستجو (SEO). پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 8(2)، 5-38. doi: 10.22067/riis.v0i0.73376
ثابت پور، افسون؛ فدایی، غلامرضا؛ نقشینه، نادر؛ قبادپور، وفا (1394). بازنمون تصویری دانش در رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۰ (۳)، ۶۳۱-۶۴۵. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۲۶۶۳-fa.html
حبیبی، سحر؛ حاجی زین العابدینی، محسن؛ اصنافی، امیر‌رضا؛ عمرانی، ابراهیم (1397). مطالعه وضعیت عملکرد درون‌سازمانی نرم‌افزارهای کتابخانه‌های در ایران. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 21(4)، 67-90. doi: 10.30481/lis.2019.74170
حجازی، سیده رقیه؛ حیدری، غلامرضا؛ گرایی، احسان (1399). تأثیرات متقابل نیروهای پیشران تأثیرگذار بر آینده فهرست‌های کتابخانهای در ایران. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 31(2)، 22-36. doi: 10.30484/nastinfo.2020.2418.1921
حسن‌زاده، محمد؛ رسولی، بهروز؛ کریمی، المیرا (1399). موانع رشد ظرفیت پدیده نظریه‌پردازی در ایران: موردکاوی دانشگاه تربیت مدرس. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 10(1)، 5-34. doi: 10.22067/riis.v0i0.71623
خادمیان، مهدی؛ کوکبی، مرتضی (1396). رده‌بندی‌های مردمی در مقابل واژگان مهارشده: رویکردهای نظری. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 33(2)، 945-962. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۳۲۸۲-fa.html
خادمیان، مهدی؛ کوکبی، مرتضی (1397). برچسب‌های اجتماعی لایبرری ثینگ در مقابل سرعنوانهای موضوعی کتابخانه کنگره: مرور نوشتارها. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 8(1)، 313-335. Doi: 10.22067/RIIS.V0I0.57823
خزایی، سعید؛ ناظمی، امیر؛ حیدری، امیرهوشنگ؛ علیزاده، عزیز؛ کاشانی، حامد (1394). مبانی آینده‌پژوهی و روش‌های آن. تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
خیرگو، منصور؛ شکوهی، جواد (1396). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر اثربخشی سیستم‌های اطلاعاتی در سازمان‌های دولتی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۲ (۳)، ۶۹۵-۷۱۲. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۳۰۳۰-fa.html
درخوش، ملیحه (1397). آیا سازماندهی دانش حرکتی پارادایمی دارد؟ پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 33(4)، 1385-1404. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۳۵۹۴-fa.html
طاهری، سیدمهدی (1398). واگرایی استانداردهای حوزه مدیریت اطلاعات و دانش: حرکت از وحدت به کثرت. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 9(1)، 164-180. doi: 10.22067/riis.v9i1.74629
علیپور حافظی، مهدی؛ یزدی پور، مریم؛ رسولی، بهروز (1397). روند پژوهش‌های حوزه کتابخانه‌های دیجیتالی: گذشته، حال و آینده. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 29(1)، 33-49. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://nastinfo.nlai.ir/article_2215.html
فتاحی، رحمت‌الله (1393). یادداشت سردبیر: سمت‌وسوی کارگاه‌های آموزشی در حرفه: از پاسخ به نیازهای کلی تا ارتقای دانش‌های خاص. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۲۹ (۴)، ۸۷۱-۸۷۳. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۲۶۴۹-fa.html
قاسمی الوری، مینا؛ چشمه سهرابی، مظفر (1399). تحلیل کمّی و انتقادی پژوهش‌های حوزه کتابخانه‌های دیجیتالی در ایران. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۵ (۴)، ۹۲۱-۹۵۲. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۴۱۴۶-fa.html
قنادی نژاد، فرزانه؛ حیدری، غلامرضا (1397). شناسایی و تحلیل اولویت‌های پژوهشی در هر یک از محورهای پژوهشی علم اطلاعات و دانش‌شناسی از دیدگاه استادان و دانشجویان دکتری این رشته. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 34(1)، 57-88. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://jipm.irandoc.ac.ir/article-۱-۳۶۸۶-fa.html
قنادی نژاد، فرزانه؛ عصاره، فریده؛ قانع، محمدرضا. (1401). آینده علم اطلاعات و دانش شناسی: مروری نظام مند بر مطالعات انجام شده در ایران و جهان. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 25(2)، 186-225.  doi: 10.30481/lis.2020.247040.1762
کفاشان، مجتبی؛ خلیلی، محسن (1398). نقش ارتباط علمی در فرآیند تولید دانش در علوم انسانی. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 9(1)، 107-123. doi: 10.22067/riis.v0i0.62323
گرایی، احسان؛ حیدری، غلامرضا؛ کوکبی، مرتضی (1396). آیندهنگاری‌ آموزش ‌علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران با رویکرد تحلیل تأثیرات متقابل. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 51(4)، 39-68. doi: 10.22059/jlib.2017.61315
گرایی، احسان؛ حیدری، غلامرضا؛ کوکبی، مرتضی (1397). شناسایی نیروهای پیشران تأثیرگذار بر آینده آموزش علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات،29(1)، 135-148. http://nastinfo.nlai.ir/article_2198.html
مرادی، خدیجه؛ غائبی، امیر؛ کربلایی آقاکامران، معصومه (1398). بررسی دیدگاه‌های مطرح در بازیابی اطلاعات و تبیین دیدگاه نوین: دیدگاه نشانه‌شناسی. تعامل انسان و اطلاعات، 6(2)، 48-56. بازیابی شده در 28 شهریور 1401 از: http://hii.khu.ac.ir/article-۱-۲۹۳۳-fa.html
منصورکیائی، ربابه؛ باب الحوایجی، فهیمه؛ نوشین فرد، فاطمه؛ سهیلی، فرامرز (1398). مطالعه وضعیت آینده اشاعه تولیدات علمی پژوهشگران علم اطلاعات و دانش‌شناسی در شبکه‌های اجتماعی از دیدگاه متخصصان ایرانی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 22(3)، 136-163. doi: 10.30481/lis.2019.156392.1462
نشاط، نرگس (1390). ضرورت تفکر فرارشتهای در مطالعات علم اطلاعات. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 1(2)، 11-28. doi: 10.22067/riis.v1i2.9561
Cooke, N. A., & Hensley, M. K. (2013). The Critical and Continuing Role of Library and Information Science Curriculum in the Teacher Training of Future Librarians. Available at http://InformationR.net/ir/18-3/colis/paperS02.html
Godet, M. (2006). Creating Futures: Scenario Planning as a strategic management tool, 208. Washington, DC: Economica. Economica Brookings diffusion.
Joo, S., Choi, I., & Choi, N. (2018). Topic Analysis of the Research Domain in Knowledge Organization: A Latent Dirichlet Allocation Approach. KO KNOWLEDGE ORGANIZATION, 45(2), 170-183.‌ DOI: 10.5771/0943-7444-2018-2-170
Haddow, G., & Klobas, J. E. (2004). Communication of research to practice in library and information science: Closing the gap. Library & Information Science Research, 26(1), 29-43.‌ DOI: 10.1016/j.lisr.2003.11.010
Hawkins, P. (2019). Change in Libraries: Directions for the Future. Public Library Quarterly, 38(4), 388-409. doi.org/10.1080/01616846.2019.1595314
Malik, A., & Ameen, K. (2018). Library and information science collaboration in Pakistan: challenges and prospects. Information and Learning Science.119(9,10), 555-571.‌
              DOI: 10.1108/ILS-09-2017-0096
Moniarou-Papaconstantinou, V. (2020). Valuing studies in higher education: Symbolic means and strategies of students negotiating their position in the library and information science field. Journal of Librarianship and Information Science, 52(1), 306-314.‌ doi.org/10.1177/0961000618799530
Okeji, C. C., & Mayowa-Adebara, O. (2020). An evaluation of digital library education in library and information science curriculum in Nigerian universities. Digital Library               Perspectives.‏ DOI: 10.1108/DLP-04-2020-0017
 Platform, F. T. (2014). A glossary of terms commonly used in futures studies. In Rome:              Global Forum on Agricultural Research.
Senyo, P. K., Addae, E., & Boateng, R. (2018). Cloud computing research: A review of research themes, frameworks, methods and future research directions. International Journal of Information Management, 38(1), 128-139.‌ DOI: 10.1016/j.ijinfomgt.2017.07.007
Slaughter, R. A. (2014). Knowledge base of futures studies. Australia: The Futures Study Centre. https://doi.org/10.1016/S0016-3287(96)00043-2
Taskin, Z. (2020). Forecasting the future of library and information science and its sub-fields. Scientometrics, 1-25.‌ DOI: 10.1007/s11192-020-03800-2
Thompson, K. M., Garrison, K., Santelices-Werchez, C., Arellano-Rojas, P., & Reyes-Lillo, D. (2020). “Library and Information Science” Literature in Web of Science: What a Decade Tells Us About Scholarly Collaboration in the Field (2007-2016). E-Ciencias de la Información, 10(2), 75-99.‌ DOI: https://doi.org/10.15517/eci.v10i2.39176
Ullah, A., Khusro, S., & Ullah, I. (2017). Bibliographic Classification in the Digital Age: Current Trends & Future Directions. Information Technology and Libraries, 36(3), 48-77. DOI: 10.6017/ital.v36i3.8930
CAPTCHA Image