نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه رازی، معاون علمی دانشگاه علمی کاربردی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، مسئول کتابخانه مرکزی استان کرمانشاه

چکیده

هدف: در این پژوهش عوامل تسهیلگر در پیاده‌سازی مدیریت دانش با توجه به نقش متغیر میانجی ساختار سازمانی در کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه بررسی شد و بر مبنای آن مدل ساختاری برآورد شده ارائه گردید.
روش‌شناسی: روش پژوهش بر اساس هدف پژوهش از نوع کاربردی است. براساس نحوه گردآوری داده‌ها روش پژوهش پیمایشی از نوع طرح‌های همبستگی به شیوه تحلیل مسیر و الگوی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش را کتابداران کتابخانه‌های عمومی تشکیل داد. برای برآورد حجم نمونه از فرمول کرجسی و مورگان با سطح خطای 05/0 استفاده شد. حجم نمونه 109 نفر برآورد شد. 92 نفر (5/84) به پرسشنامه پاسخ دادند. در این پژوهش از پرسشنامه جهت گردآوری داده‌ها استفاده شد. برای بررسی اعتبار محتوایی از نظرات کارشناسان و خبرگان مدیریت دانش استفاده شد. برای بررسی پایایی گویه‌ها و سازه‌ها از آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراج شده استفاده گردید. برای توصیف داده‌ها از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخه 26 و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از مدل‌سازی مسیری ـ ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی (Smart PLS 3.3) استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد بین دیدگاه‌های کتابداران زن و مرد در مورد عوامل تسهیل‌کننده پیاده‌سازی مدیریت دانش تفاوت معناداری وجود داشت. نتایج آزمون حداقل مربعات جزئی حکایت از تأیید فرضیه‌های پژوهش داشت و بر این اساس مدل‌های اندازه‌گیری و ساختاری از نظر آماری برازش مناسبی داشتند. نتایج نشان داد راهبرد مدیریت دانش، فرهنگ سازمانی، فناوری اطلاعات و منابع انسانی اثر مثبت و معناداری بر پیاده‌سازی مدیریت دانش داشتند. استراتژی مدیریت دانش بالاترین (310/0) و فناوری اطلاعات (261/0) کمترین ضریب تأثیر را بر پیاده‌سازی مدیریت دانش داشتند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد ساختار سازمانی به‌عنوان متغیر میانجی در تعدیل روابط بین عوامل تسهیل‌کننده و پیاده‌سازی مدیریت دانش نقشی نداشت.
نتیجه گیری: نتایج به‌دست آمده از تحلیل داده‌ها اثرات عوامل تسهیل‌کننده بر پیاده‌سازی مدیریت دانش را تأیید کرد. بنابراین می‌توان به مدل طراحی شده و عوامل تسهیلگر پیاده‌سازی مدیریت دانش تکیه کرد و نتایج به‌دست آمده را برای پیاده‌سازی مدیریت دانش به کتابخانه‌ها تعمیم داد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the Facilitating Factors of Knowledge Management Implementation according to the Role of Mediator Variable of Organizational Structur (Research Sample: Public Libraries of Kermanshah Province)

نویسندگان [English]

  • Solyman Shafee 1
  • Mohsen Jafari 2

1 Lecturer in the Department of Information Science, Razi University , Vice Chancellor of University of Applied Science and Technology (UAST), Kermanshah, Iran

2 Master of Information Science, Head of Kermanshah Central Library

چکیده [English]

Introduction: In this study, facilitating factors in the implementation of knowledge management with respect to the mediating variable role of organizational structure in public libraries in Kermanshah province were studied and based on that, the estimated structural model was presented.
Methodology: The research method was a correlational design with path analysis method and structural equation model. The statistical community of this research was composed of librarians of public libraries. Krejcie and Morgan formulas with an error level of 0.05 were used to estimate the sample size. The sample size was estimated at 109 people. 92 people (84.5) answered the questionnaire. In this study, a questionnaire was used to collect data. The opinions of knowledge management experts were used to evaluate the content validity. Cronbach's alpha, combined reliability and mean variance were used to evaluate the reliability of items and structures. SPSS software version 26 was used to describe the data and path-structural modeling based on the partial least squares approach (Smart PLS 3.3) was used to analyze the data.
Findings: The results showed that there was a significant difference between the views of male and female librarians on the factors facilitating the implementation of knowledge management. The results of the partial least squares test confirmed the research hypotheses based on which the measurement and the structural models were statistically appropriate. The results showed that knowledge management strategy, organizational culture, information technology and human resources had a positive and significant effect on the implementation of knowledge management. Knowledge management strategy had the highest (0.310) and information technology (0.261) had the lowest impact factor on knowledge management implementation. The results also showed that organizational structure did not play a role in modulating the relationships between facilitators and implementing knowledge management.
Conclusion: The results obtained from data analysis confirmed the effects of facilitating factors on the implementation of publishing management. Therefore, it can be designed and implemented to facilitate the implementation of knowledge management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • knowledge management
  • Facilitating factors
  • Implementation
  • Public libraries
  • Kermanshah
ابطحی، سید حسین؛ صلواتی، عادل (1385). مدیریت دانش در سازمان. چاپ اول، انتشارات پیوند نو. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://www.gisoom.com/book/1441246/
اخوان، پیمان؛ اولیایی، النوش؛ دسترنج ممقانی، نسرین؛ ثقفی، فاطمه (1389). توسعه فرآیندهای چرخه مدیریت دانش مبتنی بر عوامل مؤثر بر موفقیت مدیریت دانش. فصلنامه علمی ـ پژوهشی سیاست، علم و فناوری، 3 (4)، 59-5. Doi. 20.1001.1.20080840.1389.3.2.2.4
الوانی، مهدی (1385). مدیریت عمومی. چاپ سی و دوم، تهران: نشر نی. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://www.gisoom.com/book/11279745/
الهی، شعبان؛ خدیور، آمنه؛ حسن‌زاده، علیرضا (1389). ارایه یک متدولوژی برای ایجاد استراتژی مدیریت دانش مطالعه و بررسی سه سازمان نمونه. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 14 (3)، 59-23. بازیابی شده در 5 آذرماه 1400 از https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=128499
انصاری، منوچهر؛ رحمانی یوشانلوئی، حسین؛ رحمانی، کمال‌الدین؛ پاسبانی، محمد؛ عسگری، محمدعلی (1392). ارائه مدل مفهومی تأثیر موفقیت پیاده‌سازی مدیریت دانش بر کسب مزیت رقابتی در شرکت‌های کوچک و متوسط. مجله مدیریت بازرگانی، 2 (5)، 45-20.  Doi.0.22059/JIBM.2013.35422
ایمانی کیا، زهرا (1400). بررسی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی مدیریت دانش در کتابخانه‌های دانشگاهی استان گلستان در سال 1396. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 7 (5). Doi. 10.22091/STIM.2021.4032.1293.
 حسن‌زاده، محمد (1386). مدیریت دانش، مفاهیم و زیرساخت‌ها. نشر کتابدار، چاپ اول. تهران بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://www.gisoom.com/book/1415737/
خاوری، لیلی؛ حمیدی، مهرزاد؛ سجادی، نصرالله؛ جلالی فراهانی، مجید (1395). طراحی پرسشنامه ارزیابی عوامل تسهیل‌کننده مدیریت دانش در سازمان‌های ورزشی ایران. دومین همایش ملی دستاوردهای نوین تربیت‌بدنی و ورزش، دانشگاه بین‌المللی چابهار، 24 و 25 شهریورماه 1385. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://search.ricest.ac.ir/dl/search/defaultta.aspx?DTC=36&DC=139590
خوشیان، ناهید (1395). سنجش اشتراک دانش و فرهنگ سازمانی در میان کتابداران کتابخانه‌های عمومی شهر شیراز. نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی، (2 و 1)، 40-31. بازیابی شده در 3 آذرماه 1400 از https://iranjournals.nlai.ir/handle/123456789/298259
جلالی، سید محمدجواد؛ افرازه، فاطمه؛ نظافتی، نوید (1386). به‌کارگیری نرم طراحی و به افزار سیستم جامع مدیریت دانش (مطالعه موردی در وزارت راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران). پنجمین اجلاس ملی مهندسی صنایع. بازیابی شده در 7 آذرماه 1400 از https://civilica.com/doc/19211/
جعفری، مصطفی؛ اخوان، پیمان (1385). طراحی مدل مفهومی مدیریت دانش با تأکید و عوامل کلیدی موفقیت
مدیریت فردا، 4 (13 و 14)، 32-23. از http://ensani.ir/fa/article/284493
جعفری، مهدی؛ گرجی، حسن ابوالقاسم؛ صالحی، مسعود؛ رستگاری مهر، بابک (1390). رابطه عوامل ساختاری و فرهنگی سازمان با استراتژی مدیریت دانش در مراکز آموزشی درمانی و عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران. نشریه مدیریت سلامت، 45 (14). بازیابی شده در 7 آذرماه 1400 از http://eprints.bpums.ac.ir/id/eprint/7903
داونپورت، تامسن. اچ؛ لارنس، پروساک (1379). مدیریت دانش. ترجمه حسین رحمان سرشت. تهران: نشر ساپکو. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از http://www.lib.ir/book/49147491/
دسترنج ممقانی، نسرین؛ اخوان، پیمان؛ ثقفی، فاطمه (1390). بررسی میزان آمادگی اجرای مدیریت دانش در سازمان‌ها با توجه به عوامل مؤثر در موفقیت مدیریت دانش. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 26 (3)، 517-493. بازیابی شده در 7 آذرماه 1400 از http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-1409-fa.html
رجوعی، مرتضی؛ عربشاهی، معصومه؛ مغانی، حمیده (1395). رابطه متغیرهای طراحی ساختار سازمانی و اجرای مدیریت دانش در کتابخانه‌های عمومی شهر مشهد. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، 2 (1)، 52-31. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از http://publij.ir/article-1-1298-fa.html
رهنورد، فرج اله (1387). یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده. فصلنامه علمی کاربردی، مدیریت دولتی، (29). Doi:  20.1001.1.17350719.1378.13.1.2.3
سرلک، محمدعلی؛ مقدسان، محمدحسین؛ روستایی، محمد (1389). فناوری اطلاعات تسهیل‌کننده‌های برای ارتقاء مهارت‌های سازمان پویای سازمان با بکارگیری مدیریت دانش. مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت. تهران. بازیابی شده در 10 دی‌ماه 1400 از https://civilica.com/doc/99513
شریف‌زاده، فتاح؛ بودلایی، حسن (1387). مدیریت دانش در سازمان‌های اداری، تولیدی و خدماتی. تهران: جهاد دانشگاهی (علامه طباطبایی). بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://www.gisoom.com/book/1510639/
عرضه، کیوان (1386). ارتباط عوامل سازمانی ساختار و تکنولوژی سازمان تربیت‌بدنی با استراتژی مدیریت دانش. رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://elmnet.ir/article/10427855-21891/
قاسمی، جواد؛ غضنفری، مرتضی؛ یدالهی، علیرضا (1400). بررسی فرهنگ سازمانی (مدل کویین) با امکان‌پذیری استقرار مدیریت دانش در سروش رسانه. مجله مدیریت فرهنگی، 4 (51)، 95-83. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=579243
قربانی‌زاده، وجه الله؛ قربانی پاجی، عقیل؛ افروز، داود (1400). تحلیل تحقیقات در زمینة عوامل مؤثر بر موفقیت مدیریت دانش در ایران. نشریه مدیریت فرهنگ سازمانی، 19 (3)، 477-455. DOI.10.22059/JOMC.2020.300581.1008018.
کاظمی، مصطفی؛ ملک‌زاده، غلامرضا (1391). تبیین عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی سامانه‌های مدیریت دانش در شرکت‌های فناور کوچک مستقر در مراکز رشد فناوری. مدیریت فردا، 11 (94)، 34-22. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://research.rifst.ac.ir/webdocument/load.action?webdocument_code=2000&masterCode=50000119
لطیفی‌کیا، کاوه؛ کاباران‌زاد قدیم، محمدرضا؛ حقیقت منفرد، جلال؛ مرجانی، تیمور (1400). طراحی الگوی بومی مدیریت دانش برای سازمان‌های پژوهش‌محور (مورد مطالعه: جهاد دانشگاهی). علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 7 (3)، 352-323. DOI. 10.22091/STIM.2021.6706.1553
مرجانی، سیدعباس؛ زارعی، عاطفه؛ زاهدی نوقابی، مهدی؛ ضرابی، علی؛ ریگی، طاهره؛ اورعی، نرگس (1399). واکاوی عوامل بازدارنده تأثیرگذار در پیاده‌سازی سامانه‌های مدیریت دانش در سازمان‌های دانش‌مدار (مطالعه موردی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی). پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی،10 (2)، 115-92. 10.22067/DOI. infosci.2021.23509.0
نجاتیان، مجید؛ قاسمی، یاسر؛ میرغفوری، سید حبیب‌الله (1394). بررسی تاثیر توانمندسازهای مدیریت دانش بر فرایند خلق دانش (مورد مطالعه: شرکت‌های تعاونی منتخب استان یزد). پژوهشنامه مدیریت تحول، 7 (13). 165-136.  DOI.org/10.22067/pmt.v7i13.52773
نکودری، مریم؛ یعقوبی، نورمحمد (1390). بررسی عوامل تسهیل‌کننده مدیریت دانش در سازمان مدیریت بحران. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 4 (13)، 119-95. Doi:  10.22111/JMR.2011.649
نوناکا، ایکوجیرو؛ تاکوچی، هیروتاکا (1385). مدیریت دانش: شرکت­های دانش­آفرین. ترجمه علی عطافر و همکاران. قم: سماء قلم. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://lib1.ut.ac.ir:8443/site/catalogue/1217355
نیازآذری، کیومرث؛ عمویی، فتانه (1386). عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان مازندران. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی (دانش و پژوهش در علوم تربیتی ـ برنامه ریزی درسی)،21(14)، 93-106. بازیابی شده در 1 آذرماه 1400 از https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=111625
 
Bandaranayake, I. W. M., & Pushpakumari, M. D. (2021). Identifying Critical Success Factors of Knowledge Management: A Literature Review. Knowledge Management in Higher Education Institutions, 95.‏ https://www.researchgate.net/profile/Desmond-Okocha/publication/355491459_Knowledge_Management_Prioritization_as_a_Mechanism_for_Accelerating_Human_ResourceCapacity_and_Organizational_Productivity.
Bhatti, W. A., Hussain, N., & Iqbal, J. (2013). Leadership role in integrating knowledge management enablers. World Applied Sciences Journal, 26(1), 55-60.‏ DOI: 10.5829/idosi.wasj.2013.26.01.2453.
Chan, Ede, M Y. Mohamed, S. (2011). Mapping Relationships among the Enablers of Knowledge Management within Hong Kong Construction Organisations. The Twelfth East Asia-Pacific Conference on Structural Engineering and Construction. Procedia Engineering, 14, 1938-1944. DOI:10.1016/j.proeng.2011.07.243.
Chang, M. Y., Hung, Y. C., Yen, D. C., & Tseng, P. T. (2009). The research on the critical success factors of knowledge management and classification framework project in the Executive Yuan of Taiwan Government. Expert Systems with Applications, 36 (3), 5376-5386.‏ DOI.org/10.1016/j.eswa.2008.06.060
De Long, D. W., & Fahey, L. (2000). Diagnosing cultural barriers to knowledge management. Academy of Management Perspectives, 14(4), 113-127.‏ DOI.org/10.5465/ame.2000.3979820
Ghasemi, B., & Valmohammadi, C. (2021). Identification and prioritization of critical success factors of knowledge management implementation using a novel hybrid group decision-making model. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems.‏ DOI.org/10.1108/VJIKMS-02-2021-0023
Heisig, P. (2009). "Harmonization of knowledge management-comparing 530 KM frameworks around the globe. Journal of Knowledge Management. 13, 4-31. DOI.org/10.1108/13673270910971798
Henseler, J., & Fassott, G. (2010). Testing moderating effects in PLS path models: An illustration of available procedures. In Handbook of partial least squares (713-735). Springer, Berlin, Heidelberg. file:// C:/Users/Administrator/Downloads/PLSHandbook.pdf
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural equation modeling: a multidisciplinary journal, 6(1), 1-55.‏ DOI.org/10.1080/10705519909540118.
Karabag, A. (2010, June). Critical barrier and success factors for implementing knowledge management in organisations. In Cross-cultural management education and research: balancing scholarly concerns with practitioner challenges. IXth Annual Conference and Doctoral Seminar of the International Association of Cross-Cultural Competence and Management, University of Central Lancashire, Preston, UK.‏ https://www.wu.ac.at/fileadmin/wu/o/iaccm/Abstracts/2010_Karabag__Atilla.pdf.
Kostagiolas, P. A. (2012). Managing Intellectual Capital in Libraries: Beyond the Balance Sheet. Oxford: Chandos Publishing. https://www.elsevier.com/books/managing-intellectual-capital-in-libraries/kostagiolas/978-1-84334-678-4.
Lai, Y. H. (2013). The moderating effect of organizational structure in knowledge management for international ports in Taiwan. International journal of computer and information technology, 2(2), 240-246.‏ https://www.semanticscholar.org/paper/The-Moderating-Effect-of-Organizational-Structure- Lai/66942ba1d6d7ad30639614e2b549d710277f7 a15
Lee, K. C. Lee, S. Kang, I. W. (2005). KMPI: measuring knowledge management performance. Information & Management Journal, 24, 233–224.  DOI.org/10.1016/j.im.2005.10.003.
Luis, Carlos. Cámpiz, Mercado. (2010). "Influence of Critical Success Factors of Knowledge Management on the Innovation Performance of Colombian Organizations". Eighth LACCEI Latin American and Caribbean Conference for Engineering and Technology (LACCEI’4050). Innovation and Development for the Americas, June 5-2, 4050. Arequipa, Perú. DOI: 10.15640/rcbr.v5n1a9. https:// DOI.org/10.15640/rcbr.v5n1a9
Nejatian, M. Nejati, M. Zarei, M. H. Soltani, S. (4059). Critical Enablers for Knowledge Creation Process: Synthesizing the Literature. Global Business and Management Research: An International Journal. https://www.proquest.com/openview/5d76089c72e826a21796cba64487d52b/1?pqorigsite.
Park, K. (2006). A review of the knowledge management model based on an empirical survey of Korean experts. Unpublished doctoral dissertation, University of Kyushu, Korea. https://lib.kotra.or.kr/pyxis-api/1/digital-files/c16960ef-ec6c-018a-e053-b46464899664.
Plessis, M. (2007). Knowledge management: What makes complex implementations successful?. Journal of knowledge management, 55 (4), 35-505.  DOI.org/10.1108/13673270710738942.
Rehman, M. Mahmood, A. (2010). Implementation of knowledge management in small and medium enterprises. Journal of Knowledge Management Practice. 11 (1), 234-259. DOI:10.1108/JKM-08-2015-0320.
Shanhong, T. (2002). Knowledge Management in Libraries in the 21^ s^ t Century. IFLA publications, 102, 88-93. https://www.semanticscholar.org/paper/Knowledge-Management-in-Libraries-in-the-21st-Shanhong/632a75a12e46fb05a5a794e87c7eee68ae4db53a
Theriou, N., Dimitrios, M. & Georgios T. (2011). Knowledge Management Enabler Factors and Firm Performance: An Empirical Research of the Greek Medium and Large Firms. EuropeanResearchStudies.52(4,37-592). https://www.um.edu.mt/library/oar//handle/123456789/31466.
Wong, K. Y. Aspinwall, E. (2005). An empirical study of the important factors for knowledge-management adoption in the SME sector. Journal of knowledge Management, 3(9, 32-24).  DOI.org/10.1108/13673270510602773.
CAPTCHA Image