نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی/ دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی/دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی/دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

مقدمه: رایانش ابری یک فناوری جدید است که می‌تواند به کتابخانه­ ها و مراکز اطلاع­رسانی کمک کند تا نیازهای اطلاعاتی کاربران را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر اینترنت فراهم نماید. از این‌رو، بررسی امکان‌سنجی پیاده‌سازی رایانش ابری در کتابخانه‌های دانشگاه‌های شهر مشهد هدف پژوهش حاضر بود.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش پیمایشی بود. جامعه پژوهش شامل مدیران و مسئولان فناوری کتابخانه‌های دانشگاه‌های شهر مشهد است که تعداد آنها برابر با 23 نفر بود که سرشماری شدند. داده ­های مورد نیاز پژوهش به‌وسیله دو پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری گردید که روایی آنها با نظر متخصصان و پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت.
یافته­ ها: یافته­های پژوهش نشان داد که امکان پیاده‌سازی رایانش ابری در کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های شهر مشهد از نظر بودجه و نیروی انسانی کمتر از سطح متوسط (3) بود ولی در ابعاد امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و مدیریتی بالاتر از سطح متوسط بود.
نتیجه­: رایانش ابری موضوع جدیدی است که در کتابخانه­ های ایران کمتر مورد توجه پژوهشگران و کتابخانه ­ها قرار گرفته است. کتابخانه‌ها باید با فراهم آوردن زیرساخت­های مناسب از مزایای این فناوری استفاده نمایند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Feasibility Study of Cloud Computing in Academic Libraries: a Case Study of Mashhad Universities

نویسندگان [English]

  • Maryam Loghmani Khozani 1
  • Hassan Behzadi 2
  • Mohsen Nowkarizi 3

1 MA Student, Ferdowsi University of Mashhad

2 Assistant Prof., Ferdowsi University of Mashhad

3 Professor, Ferdowsi University of Mashhad

چکیده [English]

Introduction: Cloud computing is a new technology that can help libraries and information centers to meet the information needs of users at a lower cost and faster time. The main purpose of the present study was to investigate the feasibility of implementing cloud computing in libraries of Mashhad universities.
Methodology: This study was applied in terms of purpose with a survey method. The study population consisted of 23 technology managers and administrators of the libraries of Mashhad universities. Required data were collected by two researchers-made questionnaires their validity was confirmed by experts and their reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient.
Findings: The findings showed that the feasibility of implementing cloud computing in central libraries of Mashhad universities was lower than the average in terms of budget and staff, but higher than the average in hardware and software and management facilities.
Conclusion: Cloud computing is a new topic that has received less attention by researchers and libraries. Libraries should take advantage of this technology by providing the right infrastructure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cloud Computing
  • Feasibility Study
  • academic library
  • Cloudy Space
  • Mashhad
اکبری­ محله ­کلائی، محمد (1390). امکان­سنجی ارائه خدمات مرجع دیجیتال مشترک در کتابخانه­های دانشگاه علامه طباطبایی. پایان­نامه کارشناسی­ ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه کتابداری و اطلاع ­رسانی.
حریری، نجلا؛ یاری­ فیروزآبادی، یارحسین (1388). بررسی وضعیت زیرساخت­های فناوری اطلاعات در کتابخانه‌های مرکزی واحدهای دانشگاهی منطقه پنج دانشگاه آزاد اسلامی. فصلنامه دانش ­شناسی، تابستان (5)، 45-57. بازیابی شده در تیرماه 1398 از http://qje.iau-tnb.ac.ir/article_520723.html
رسول­زاده، نیما (1392). رایانش ابری و تأثیر آن در موضوع تولید محتوا در ایران. تهران: مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه­های دیجیتال.
سپهر، فرشته؛ بزرگی، اشرف­السادات؛ صدقی، شکوه (1395). امکان­سنجی به­کارگیری فناوری رایانش ابری از دیدگاه کتابداران کتابخانه­های دانشگاه­های علوم پزشکی شهر تهران. پیاورد سلامت، 10 (5)، 429-442. بازیابی شده در دی‌ماه 1398 از http://payavard.tums.ac.ir/article-1-6116-fa.html
شهبازی، رحیم؛ فهیم­نیا، فاطمه؛ حکیم­زاده، رضوان (1392). مشاغل نوین مبتنی بر فناوری­های اطلاعات برای فارغ­التحصیلان علوم اطلاعات و دانش­شناسی در عصر حاضر. تحقیقات کتابداری و اطلاع­رسانی، 47 (3)، 229- 250. DOI: 10.22059/jlib.2013.51124
شهبازی، رحیم؛ صداقت، کامران (1387). ارزیابی درونی در کتابخانه­های دانشگاهی: مطالعه موردی کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت‌معلم آذربایجان. مجله کتابداری، 42 (48)، 131-152. بازیابی شده در آبان 1398 از https://jlib.ut.ac.ir/article_21323.html
عمرانی، سید ابراهیم (1392). ما گلابی نیستیم، خیلی هم خوشمزه­ایم: در باب منزلت اجتماعی حرفه کتابداری و اطلاع‌رسانی و موانع آن. سخن هفته، 142، خبرگزاری ایرنا، 14 مرداد. بازیابی شده در 25 مرداد 1398 از www.lisna.ir/Note/12732
فرهادی، ربابه (1378). بررسی وضعیت کتابخانه‌های دانشگاهی شیراز و نگرش کتابداران درباره کاربرد فن‌آوری اطلاعاتی در کتابخانه. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 10 (4)، 75-87. بازیابی شده در مرداد 1398 از http://nastinfo.nlai.ir/article_954.html
قبادپور، وفا؛ نقشینه، نادر؛ ثابت­پور، افسون (1391). از رایانش ابری تا کتابخانه ابری و ارائه پیشنهاد طراحی کتابخانه با الگوی رایانش ابری. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۲۸ (۴)، ۸۵۹-۸۷۷. بازیابی شده در شهریور 1398 از http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-2384-fa.html
مانجوناتا، کرالاپورا؛ شیوالینگایا، د. (1385). دسترسی به اطلاعات در کتابخانه­ها: روش­ها و مسائل. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 21 (3)، 141-158. بازیابی شده در مرداد 1398 از http://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-111-fa.html
معرف­زاده، عبدالحمید؛ صانعی­دهکردی، پرستو (1385). بررسی نیروی انسانی و نیازهای مهارتی کتابداران شاغل در کتابخانه­های دانشگاهی استان خوزستان. کتابداری و اطلاع­رسانی، 9 (3)، 107-128. بازیابی شده در شهریور 1398 از http://lis.aqr-libjournal.ir/article_44205.html
مهدی­زاده­فرسنگی، معصومه (1394). ارزیابی زیرساخت­های فناوری اطلاعات و کیفیت خدمات الکترونیکی در کتابخانه­های دانشگاه­های دولتی شهر کرمان بر اساس مدل کایرن. پایان­نامه کارشناسی­ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه علم اطلاعات و دانش­شناسی.
نوروزی، یعقوب؛ حداداسکویی، علیرضا (1397). موانع پیاده­سازی رایانش ابری (نمونه­پژوهی: پورتال کتابخانه­های دیجیتالی ایران). فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 29 (2)، 152-170. بازیابی شده در مهر 1398 از http://nastinfo.nlai.ir/article_2260.html
Breeding, M. (2011). A cloudy forecast for libraries. Computers in libraries, 31(7), 32-34.
Galvin, D., & Sun, M. (2012). Avoiding the death zone: choosing and running a library project in the cloud. Library Hi Tech, 30(3), 418-427. DOI:https://doi.org/10.1108/07378831211266564
Han, Y. (2015). Defending against co-resident attacks in cloud computing. Doctoral dissertation, The University of Melbourne, Department of Computing and Information Systems.
Liu, W., & Cai, H. (2013). Embracing the shift to cloud computing: knowledge and skills for systems librarians. OCLC Systems & Services: International digital library perspectives, 29(1): 22-29. DIO: https://doi.org/10.1108/10650751311294528
Mahalakshmi, K., & Sornam, S. A. (2012). Awareness and application of cloud computing in Indian libraries: A study among librarians of engineering colleges of coimbatore district. Proceedings of the International Conference on Cloud Computing Technologies, Applications and Management (ICCCTAM) (pp. 114-118). IEEE. DOI:10.1109/ICCCTAM.2012.6488083
Mitchell, E. T. (2010). Cloud computing and your library. Journal of Web Librarianship, 4(1): 83-86. DOI: doi.org/10.1080/19322900903565259
Wang, H., Zhao, D., & Kong, J. (2010). Library knowledge sharing based on Cloud computing. Proceedings of the 2 International Conference on Software Technology and Engineering (pp. V1-424). IEEE. DOI:10.1109/ICSTE.2010.5608879
Yuvaraj, M. (2013). Cloud Computing Applications in Indian Central University libraries: A study of librariansuse. Library Philosophy and Practice (e-journal), 992. Available at: https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/992/