نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی/ ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بابل، ایران.

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی/ دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد بابل، ایران

3 استادیار گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش شناسی/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بابل، ایران

چکیده

هدف: خدمات اینترنت اشیاء، دسترس‌پذیری و یافت‌پذیری اطلاعات در کتابخانه‌ها را بهبود می‌بخشد و ارتقاء و اعتلای کتابخانه‌ها را به‌همراه دارد. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر، تعیین عوامل کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها به‌منظور ارائه الگوی کیفی با استفاده از نظریه داده بنیاد است.
روش‌شناسی‌: پژوهش حاضر از نوع توسعه‌ای که با رویکرد کیفی و با به‌کارگیری روش نظریه داده بنیاد انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش از 13 نفر خبره و صاحب‌نظر علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه‌های کشور تشکیل شده است، که به روش نمونه‌گیری هدفمند (گلوله برفی) انتخاب شده‌اند،  داده‌ها از طریق مصاحبه با آنها جمع‌آوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه‌وتحلیل شدند و بر اساس آنها، الگوی پژوهش طراحی گردید. برای سنجش روایی ابزار مصاحبه از روش پاسخگو و برای سنجش پایایی از روش دو کدگذاری استفاده شده است.
یافته‌ها: نشان‌ می‌دهد برای کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه 29 عامل در 5 طبقه شناسایی شدند که عبارتند از: طبقه عوامل علّی (6 عامل)، زمینه‌ای (5 عامل)، مداخله‌گر (5 عامل)، راهبردی (6 عامل)، پیامد (7 عامل).
عوامل کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها نقش بهینه‌ای در زمینه مدیریت اطلاعات و توسعه خدمات دارند. پذیرش و گسترش سریع رویکرد نوین استفاده از اینترنت اشیاء و به‌کارگیری عوامل شناسایی شده در برنامه‌های توسعه کتابخانه‌ها پیش از هر چیز، نتیجه مزایا و فوایدی است که در این رویکرد فناورانه نهفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identifying Factors Affecting Internet of Things Usability in Libraries: a Grounded Theory Study

نویسندگان [English]

  • Ghasem Ali Ehsanian 1
  • Safiyeh Tahmasebi limooni 2
  • Mitra Ghiasi 3

1 PhD Student, Department of Information Knowledge and Science, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran

2 AssistantDepartment of Knowledge and Information Science, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran.

3 AssistantDepartment of Information Knowledge and Science, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran

چکیده [English]

Introduction: The Internet of Things develops libraries services by smartenihng and integrating activities and having a direct impact on informstion management. Internet of Things services improve the availability and accessibility of information in the library and promote the growth and development of the libraries. Accordingly, the purpose of this study is to determining the Internet of Things usability factors in library in order to provide qualitative model using grounded theory.
Methodology: the research has been done qualitatively using the the Grounded Theory method. Data were collected from interviews with a community of 13 Knowledge and Information Science experts from Universities and Scientific centers using targeted sampling and snowball research methods. Data collection in three stages of open coding, axial coding and selective coding, they were analyzed, then a qualitative research model was designed. Responsive validity method was used to assess the validity of the interview tool and double coding method was used to assess the reliability.
Findings: Findings show that IoT usability has 29 factors, in 5 categories. And in the form of a paradigm model including causal factors categories (6 factors). Underlying factors categories (5 factors). Interfering factors categories (5 factors). Strategies categories (6 factors). Results factors categories (7 facors) presented. According to the findings of the research, 5 groups of factors of IoT usability in libraries have an optimal role in the information management and development of services. The rapid adoption and expansion of the new IoT approach and the application of its components in library development programs are, above all, the result of the advantages and disadvantages that lie in this approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Usability
  • Internet of Things
  • Grounded theory
  • libraries
 ابوالمعالی، خدیجه (1391). آمار و روش تحقیق. تهران: علم.
استراوس، انسلم ال؛ و کوربین، جولیت ام (1390). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای (ابراهیم افشار). تهران: نشر نی.
اصنافی، امیررضا؛ مرادی، شیما؛ و رضوی، سحر (1398). درنگی بر استفاده از اینترنت اشیاء و ارائه الگوی کاربرد آن در کتابخانه‌های دانشگاهی. مطالعات دانش‌شناسی، 5 (19)، 89-113. doi:  10.22054/JKS.2019.44312.1235
 تدین، محمد‌حسام (1394). شناسایی مراکز تحقیقاتی، چالش‌ها و راه‌حل‌ها در امنیت اینترنت اشیاء، تهران: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، پژوهشکده امنیت ارتباطات و فناوری اطلاعات.
 خدمتگزار، حمیدرضا (1394). بررسی اینترنت اشیاء در سیستم‌های مدیریت دانش (موردمطالعه: مدیریت عملکرد کارکنان شهرداری یزد). مدیریت فناوری اطلاعات، 7(3)، 553-572.
دبیرخانه برنامه ملی آینده‌نگاری علم و فناوری در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (1395). برنامه ملی آینده‌نگاری علم و فناوری، گزارش شماره 1 از سلسله مطالعات برنامه ملی آینده‌نگاری در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، اینترنت اشیاء و چگونگی ارزش‌آفرینی آن از نگاه موسسه جهانی مکنزی، تهران: دبیرخانه برنامه ملی آینده‌نگاری علم و فناوری.
 رزمی شندی، مسعود؛ نوروزی، یعقوب و علیپور حافظی، مهدی (1398). ارائه الگوی مفهومی به‌کارگیری اینترنت اشیا در خدمات نوین کتابخانه‌های دیجیتال ایران. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 34(3)، 693-728.
زرگر، سیدمحمد (1398). ارزیابی موانع به‌کارگیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌های ایران بر اساس یک رویکرد ترکیبی. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 34(3)، 1371- 1398.
 ساجدی نژاد، آرمان و نعیمی صدیق، علی (1396). کارکردهای الکترونیکی مدیریت اطلاعات علمی در زنجیره ارزش آموزش و پژوهش کشور. پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 33 (2)، 727-744.
 سلیمانزاده نجفی، نیره سادات؛ عاصمی، عاصفه؛ چشمه سهرابی، مظفر و شعبانی، احمد (1396). اینترنت اشیاء: فناوری کارآمد در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی، اولین کنفرانس بین‌المللی اینترنت اشیاء، کاربردها و زیرساخت‌ها، دانشگاه اصفهان.
 مرسلی، رضا؛ عظیمی، رویا؛ و خلیل نسل، حسین (1396). اولویت‌بندی کاربردهای اینترنت اشیاء در بخش هوشمند سازی خدامت کتابخانه‌ دانشگاه رازی کرمانشاه، نخستین همایش ملی فرصت‌ها و پیشرفت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات: تهران: دانشگاه فرهنگیان.
موسوی مدنی، فریبرز؛ محمدی، شیما؛ جعفرپور، سمانه و نوری، سپیده (1393). اینترنت اشیاء. پژوهشکده ارتباطات و فناوری اطلاعات، مرکز تحقیقات مخابرات ایران، عصر فناوری اطلاعات، 104.
هراتی، هادی؛ حریری، نجلا و اسفندیاری مقدم، علیرضا (1399). شناسایی عوامل مؤثر و تدوین الگوی پیشنهادی برای رفتار برنامه‌ریزی نشده کاربران در استفاده از منابع و خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی: مطالعه‌ای ترکیبی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 10(1)، 80-102. Doi: 10.22067/RIIS.V0I0.76766
Alagumalai, E., & Natarajan, R. (2020). Internet of Things and Libraries: An Empirical Study of Selected Educational Institutions in United Arab Emirates. Library Philosophy and Practice (e-journal). Libraries at University of Nebraska-Lincoln.
Diène, B., Rodrigues, Joel J.P.C., Diallo, O., Malick Ndoye, EL H., & Korotaev, V. V. (2020). Data management techniques for Internet of Things, Mechanical Systems and Signal Processing, 138, 106564. Elsevier Ltd. All rights reserved.
Fei L., Jiayue H, Wu Z., Chen، J., & Zhang، K. (2019). Book Searching Navigation in Libraries Based on iBeacon Technology. Journal of Computer Sciences and Applications, vol, 4(1).
Hahn, J. (2019). Bibliotelemetry of Information and Environment: Evaluation of an IOT-Powered Recommender System. Proceeding of the Association for information science and Technology, 55(1), 151-160.
 ITU Strategy and Policy Unit (SPU). (2005). ITU Internet Reports 2005: The Internet of Things. Geneva: International Telecommunication Union (ITU), Retrieved from: http://www.itu.int/wsis/tunis/newsroom/.
Josmri, P., & Prangchampol, D. (2018). the Smart library Novigation by Using Beacon Technology. International Journal of Advancesing Electronics and Computer Science, 5(2).
Krainyk, y. (2019). Information Thechnolory of University Class Internet of Things- Module, 1st International Workshop on Information-Communication Technologies & Embedded Systems (ICTES 2019), At Mykolaiv, Ukrain
Kumar, A., & Kumar, S. (2019). Application of Internet of Things in Library: a Scientometric Assessment of Global Publication Output During 1999 – 2019, librarian Development through Internet of Things & customer Service(LDITCS), International Conference Proceedings.
Kumar, P.Y., & Rosario, J. (2018). Application of Internet of Things for Smart Libraries: An Overview, International Journal of Multidiciplinary Educational Research. 7(2).
Schopfel, J. (2018). Smart libraries, infrastructure, 3(43).
Straus, A., & Corbin, J. (2008). basics of Qualitative Research: Techniques and procedores for Developing Grounded Theory. Tthird edition. Sage publications.
Vandana, C. P. M, Bhattacharjee, M. A., & Gopta, M. A, (2017). library management system Based on IOT.TJRDO-Journal of Computer Science Engineering, 3 (4).
Wang T., & Peijun, Z. (2015). Research and Application of Internet of Things in Intelligent Library”.International Conference on Information Sciences, Machinery, Materials and Energy (ICISMME).
Weber, R. (2010). Internet og Things – New Security and privacy challenges. Computer Law & Security review, 26, 23-30.
Xie، K., Liu, Z., Fu, L., & Liang, B. (2019). Internet of Things-based intelligent evacuation protocol in libraries, Library Hi Tech, https://doi.org/10.1108/LHT-11-2017-0250.