پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

واگرایی استانداردهای حوزه مدیریت اطلاعات و دانش: حرکت از وحدت به کثرت

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسنده
دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
مقدمه: مقاله حاضر، با رویکرد تحلیلی ـ انتقادی به تبیین واگرایی استانداردهای حوزه مدیریت اطلاعات و دانش، و حرکت آنها به‌سمت کثرت‌گرایی می‌پردازد. تلاش‌های موازی در بافت ابزارهای کاوش وب و کنسرسیوم وب جهانی با بافت میراث فرهنگی برای توسعه استانداردها و الگوهای مدیریت موجودیت‌های داده‌ای، مانع حل مشکلات کنونی وب در کنترل و پردازش داده‌ها خواهد شد. نیاز به هم‌افزایی تمامی سازمان‌ها و مراکز گسترش‌دهنده استانداردهای مدیریت داده‌ها بیش از پیش احساس می‌شود.
روش‌شناسی: طراحی روش داده‌های پیوندی و فرانمای تولید داده‌های ساختارمند، به‌عنوان دو چالش راهبردی و واگرایانه ارزیابی شده، و از جنبه کارکردپذیری با استانداردها و الگوهای مفهومی بافت میراث فرهنگی مقایسه می‌گردند. در ادامه، دلایلی که در بافت میراث فرهنگی خاستگاه ایجاد چنین واگرایی در تدوین استانداردها بوده‌اند، با تأکید بر قابلیت‌های محیط وب و ویژگی‌های موجودیت‌های داده‌ای دسترس‌پذیر در آن محیط مورد تحلیل قرار می‌گیرد.
یافته‌ها: به‌نظر می‌رسد، رویکرد کثرت‌گرایانه کنونی، و عدم توجه به فرایندهایی چون کنترل مستندات، بازنمون دقیق و گویای الگوهای رابطه‌ای بافت‌های داده‌ای برای استخراج معانی و دانش هر بافت، و اقبال نامناسب به انواع استانداردهایی که نقش مکمل نسبت به یکدیگر ایفا می‌کنند، برخی تجربیات نه‌چندان موفق پیشین را تکرار خواهند کرد.
نتیجه‌گیری: در پایان، تعامل بیشتر متخصصان بافت میراث فرهنگی با طراحان استانداردهای بافت ابزارهای کاوش و کنسرسیوم وب جهانی و انجام پژوهش‌هایی برای بهبود میان­کنش‌پذیری استانداردها و الگوهای دو بافت مورد بررسی توصیه می‌گردد.
کلیدواژه‌ها

آقاده، سمیرا (1397). طراحی طرحواره داده‌های مستند مبتنی بر روش داده‌های خرد و بررسی واکنش موتورهای کاوش وب به پیشینه‌های مبتنی بر آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه علامه طباطبائی.
تیلت، باربارا بی (1389). به‌راستی زمان مناسبی است برای فهرست‌نویس شدن. پایگاه خبری کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران (لیزنا). سخن هفته شماره ۳. بازیابی شده 05 مرداد 1397 از:
http://www.lisna.ir/Note/3600-به-راستی-که-زمان-مناسبی-است-برای-فهرست-نویس-شدن
تیلت، باربارا بی (1390). تغییر چارچوب کتابشناختی ما: بیانیه‌ای از کتابخانه کنگره. پایگاه خبری کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران (لیزنا). بازیابی شده 05 مرداد 1397 از:
http://www.lisna.ir/Talk/6663-تغییر-چارچوب-کتابشناختی-ما؛-بیانیه-ای-از-کتابخانه-کنگره
حریری، نجلا؛ طاهری، سید مهدی؛ فتاحی، رحمت‌الله؛ نوشین‌فرد، فاطمه (1392). "میانکنش‌پذیری نظام‌های فراداده‌ای و موتورهای کاوش وب: چالش‌ها و رویکردهای جاری". پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، دوره 3، شماره 2، ص. 234-252.
ذوالقدر، سارا (1395). بررسی تطبیقی نمایه‌سازی و پیدانمایی خرده‌های غنی در موتورهای کاوش وب. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.
طاهری، سید مهدی (1387). مقایسه کارایی طرح‌های فراداده‌ای هسته دوبلین و قالب فراداده‌ای مارک 21 در سازماندهی منابع اطلاعاتی شبکه جهانی وب. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی آستان قدس رضوی. دوره 11، شماره 3 (پیاپی 43)، ص. 139-158.
طاهری، سید مهدی (1392 الف). داده‌های پیوندی: مفاهیم و استانداردها: با تأکید بر بافت میراث فرهنگی (1). نشریه تخصصی کنسرسیوم محتوای ملی، شماره 12، ص. 4-13.
طاهری، سید مهدی (1392 ب). داده‌های پیوندی: مفاهیم و استانداردها: با تأکید بر بافت میراث فرهنگی (2). نشریه تخصصی کنسرسیوم محتوای ملی، شماره 13، ص. 4-9.
طاهری، سید مهدی؛ نیکزاد بهله، رضا؛ صمیعی، میترا (1396). بررسی واکنش موتورهای کاوش وب به پیشینه‌های فراداده‌ای مبتنی بر روش ترکیبی داده‌های خرد و روش داده‌های پیوندی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، دوره 33، شماره 2، ص. 639-658.
فرد حسینی، مهسا (1397). بررسی تأثیر استانداردها و الگوهای مفهومی بافت کتابخانه‌ای بر بهبود کارکردپذیری خرده‌های غنی. رساله دکترا. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران (پژوهش در حال انجام).
محمدی استانی، مرتضی؛ چشمه سهرابی، مظفر؛ شعبانی، احمد؛ عاصمی، عاطفه؛ طاهری، سید مهدی (1397). تبیین فرانمای تولید داده‌های ساختارمند (اسکیما ارگ) و تحلیل رویکرد آن به پردازش و سازماندهی اشیاء محتوایی وب. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات (زودآیند)، بازیابی شده 05 مرداد 1398 از: https://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-4030-fa.html
محمدی استانی، مرتضی (1397). طراحی طرح‌واره قالب داده‌های خرد نسخه‌های خطی اسلامی-ایرانی و واکنش موتورهای کاوش وب به پیشینه‌های مبتنی بر آن. رساله دکترا. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه اصفهان.
Berners-Lee, Tim (2006). Linked Data. Retrieved 05 July 2018 from: http://www.w3.org/DesignIssues/LinkedData.html.
Bizer, Christian; Heath, Tom; Berners-Lee, Tim (2009). Linked Data: The Story So Far. Retrieved 05 Feb. 2013 from: http://eolo.cps.unizar.es/docencia/doctorado/Articulos/LinkedData/bizer-heath-berners-lee-ijswis-linked-data.pdf.
Coyle, Karen; Hillmann, Diane (2007). Resource Description and Access (RDA): Cataloging Rules for the 20th Century. Retrieved 05 July 2018 from: http://www.dlib.org/dlib/january07/coyle/01coyle.html
Dodds, Leigh; Davis, Lan (2012). Linked Data Patterns: A pattern catalogue for modelling, publishing, and consuming Linked Data. Retrieved 05 Feb. 2013 from: http://patterns.dataincubator.org/book/linked-data-patterns.pdf
El-Sherbini, Magda (2001) "Metadata and the future of cataloging", Library Review, Vol. 50 Issue: 1, pp.16-27, https://doi.org/10.1108/00242530110363217.
Gorman, Michael (2004). Authority Control in the Context of Bibliographic Control in the Electronic Environment. Retrieved 14 July 2018 from: https://pdfs.semanticscholar.org/b644/7f2b09f5aeccac6623cc31cbc4d7ec9f652f.pdf.
Markey, Karen (2007). The Online Library Catalog: Paradise Lost and Paradise Regained?. Retrieved 05 July 2018 from: http://www.dlib.org/dlib/january07/markey/01markey.html
Parundekar, Rahul; Knoblock, Craig A.; Ambite, Jos´e Luis (2010). Linking and Building Ontologies of Linked Data. Retrieved 14 July. 2018 from http://www.isi.edu/integration/data/LinkedData/paper.pdf
Wikipedia (2018). Linked data. Retrieved 12 July 2018 from http://en.wikipedia.org/wiki/Linked_data.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 15 مرداد 1397
  • تاریخ پذیرش 02 دی 1397