پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

بررسی کیفی نقش کتابخانه‏های عمومی در ایجاد و ارتقای اعتماد اجتماعی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 تهران
2 تربیت مدرس
چکیده
هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش کتابخانه‏های عمومی در ایجاد و ارتقای اعتماد اجتماعی جامعه است.
روش:این پژوهش از نوع پژوهش‏های کیفی بوده و راهبرد به‏کار برده شده در این پژوهش، راهبرد نظریه زمینه‌ای ست. در پژوهش حاضر 37 عضو کتابخانه، 45 شهروند و 16 کتابدار از چهار کتابخانه عمومی برتر شهر تهران، با استفاده از روش نمونه‏گیری نظری، به عنوان اعضای نمونه انتخاب شده‏اند. داده‏های مورد نیاز این پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و مشاهده گردآوری، و برای تجزیه و تحلیل داده‏های به دست آمده و رسیدن به نظریه، از روش رمزگذاری نظری استفاده شده است.
یافته‏ها: یافته‏های پژوهش نشان داد که کتابخانه‏های عمومی مورد مطالعه می‏توانند از طریق ایجاد حس برابری، برقراری تعامل اجتماعی بین اعضا و کارکنان و ارایه خدمات کتابخانه‏ای بهتر به مراجعان، به عنوان ایجادکننده و ارتقا‏دهنده اعتماد اجتماعی در جامعه ایفای نقش کنند. این امر، با استفاده از دو رویکرد نهادی و اجتماعی می‏تواند انجام شود. ولی در حال حاضر، نمود کمتری از این نقش، در کتابخانه‏های مورد مطالعه مشاهده شد.
کلیدواژه‌ها

استراوس، انسلم؛ کربین، جولیت (1390)، مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‏ای، مترجم: ابراهیم افشار. تهران: نشر نی.
اوفه، کلاس(1384)، «چگونه به شهروندان اعتماد کنیم». در سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه، به کوشش کیان تاج‌بخش، ترجمه حسن پویان و افشین خاکباز، تهران: شیرازه، 1384، ص: 205-237.
پارسازاده، احمد؛ شقاقی، مهدی (1388)، «کتابخانه عمومی و ساخت واقعیت اجتماعی»، تحقیقات اطلاع‏رسانی و کتابخانه‏های عمومی، 15 (4). ص:29-60.
توسلی، عباسعلی؛ موسوی، مرضیه (1384)، «مفهوم سرمایه در نظریات کلاسیک و جدید با تاکید بر نظریه‏های سرمایه اجتماعی». نامه علوم اجتماعی، شماره‏ 26، ص: 4-23.
حریری، نجلا (1385)، اصول و روش‏های پژوهش کیفی، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات.
خدائی، محبوبه (1385)، جنبه‏های تاریخی شکل‏گیری و توسعه‏ی نظام کتابخانه‏های عمومی ایران از سال 1352 تا زمان حاضر. پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران (منتشر نشده).
زتومکا، پیوتر(1386)، اعتماد، نظریه جامعه شناختی .ترجمه غلامرضا غفاری .تهران: شیرازه.
زوارقی، رسول (1388)، « کتابخانه‏های عمومی و نقش آن‏ها در مهندسی فرهنگی جامعه»، مهندسی فرهنگی، 3 (29و30).ص: 41-58.
فلیک، اووه (1387)، درآمدی بر تحقیق کیفی، مترجم: هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
محمدپور، احمد (1389)، ضد روش: منطق و طرح در روش‏شناسی کیفی، جلد اول، تهران: جامعه‏شناسان.
مککیب، رونالد بی. (1388)، کتابداری مدنی: بازنگری در رسالت اجتماعی کتابخانه عمومی، مترجم: حسن اشرفی‏ریزی و حسین مختاری معمار، تهران: چاپار.
موکهرجی، ای. کی. (1368)، تاریخ و فلسفه کتابداری. مترجم: اسدا... آزاد، مشهد: آستان قدس رضوی، معاونت فرهنگی.
هومن، حیدرعلی (1389)، راهنمای عملی پژوهش کیفی، تهران: سمت.
Aabø, S.; Audunson, R (2012). Use of library space and the library as place?. Library & information science research, 34(2) .PP: 138-149.
Aabø, S.; Audunson, R. & Vårheim, A. (2010). How do public libraries function as meeting places?. Library & information science, No.32.PP: 16-26.
Audunson, R. (2005). The public library as a meeting-place in a multicultural and digital context: The necessity of low-intensive meeting-places. Journal of Documentation, 61 (3) .PP: 429−441.
Audunson, R.; Vårheim, A.; Aabø, S. & Holm, E. D. (2007). Public libraries, social capital and low intensive meeting places. Information Research, 12 (4) paper colis20. [Available at http://InformationR.net/ir/12-4/colis/colis20.html ]
Bundy, A. (2003). Best investment: the modern public library as social capital .presented at the AGM of Friends of Libraries Australia (FOLA) (Altona Victoria, 27 August).
Cox, E.; Swinbourne, K.; Pip, C. & Laing, S. (2000). A safe place to go: Libraries and social capital. Sydney: University of Technology, Sydney, and the State Library of New South Wales.
Flick, U. (2002). An Introduction to Qualitative Research (2nd Ed.). London: SAGE.
Glaser, B. G. and Strauss, A. L. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative research. New York: Aldine.
Hillenbrand, C. (2005). A place for all: Social capital at the Mount Barker Community Library, South Australia. Australasian Public Libraries and Information Services. 18 (2) .PP: 41−58.
Johnson, C. A. (2010). Do public libraries contribute to social capital? A preliminary investigation into the relationship. Library & information science, No. 32.PP: 147-155.
Lincoln, Y. S. & Guba E. G. (1985) Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage.
Putnam, R. D.; Feldstein, L. M. & Cohen, D. (2003) Better together: Restoring the American community. New York: Simon and Schuster.
Strauss, A. L. and Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research. London: SAGE.
Varheim, A. (2006). Social capital and the multicultural challenge: the role of the public library. Presented at the 4th annual meeting of document academy at School of Information, University of California, (Berkeley, 13-15 October).
Vårheim, A. (2007). Social capital and public libraries: The need for research, Library & Information Science Research, No. 29.PP: 416–428.
Vårheim, A. (2008). Theoretical approaches on public libraries as places creating social capital, Presented at the 74 IFLA General Conference and council, (Quebec, 10-14 August).
Vårheim, A. (2011). Gracious space: Library programming strategies towards immigrants as tools in the creation of social capital. Library & information science, No. 33.PP: 12-18.
Varheim, A.; Steinmo, S. & Ide, E. (2008). Do libraries matter? Public libraries and the creation of social capital. Journal of Documentation. 64 (6).PP: 877-892.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.