در چهار سال گذشته، «پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی» مسیر پرفرازونشیبی را با هدف ارتقای جایگاه علمی، افزایش کیفیت مقالات و همسویی بیشتر با تحولات نوین حوزه علم اطلاعات و دانششناسی پیموده است. از آغاز دوره مسئولیت اینجانب به عنوان سردبیر، یکی از مهمترین اولویتها، حرکت هدفمند مجله از یک نشریه صرفاً علمی ـ پژوهشی به سوی نشریهای اثرگذارتر، روزآمدتر و برخوردار از استانداردهای حرفهای و بینالمللی بوده است. خوشبختانه در یک سال و نیم نخست این دوره، با تلاش و همراهی اعضای محترم هیئت تحریریه، داوران، نویسندگان و همکاران اجرایی مجله، نشریه موفق به ارتقا از رتبه «ج» به رتبه «الف» شد؛ دستاوردی که نقطه عطف مهمی در مسیر توسعه و اعتبار علمی آن به شمار میرود. در ادامه این مسیر، تلاش برای ارتقای کیفیت علمی و حرفهای مجله با جدیت بیشتری دنبال شد و خوشبختانه «پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی» موفق به نمایهشدن در پایگاه معتبر دواج شد. این موفقیت، ضمن آنکه بازتابی از تلاش مستمر مجموعه دستاندرکاران مجله برای رعایت استانداردهای علمی و نشر حرفهای است، مسئولیت ما را برای حرکت به سوی سطوح بالاتر نمایهسازی و افزایش حضور بینالمللی نشریه نیز دوچندان کرده است. در همین راستا، فراهمکردن زمینههای لازم برای نمایهشدن در پایگاه بینالمللی اسکوپوس در دستور کار بوده است، هدفی که تحقق آن مستلزم تداوم ارتقای کیفیت مقالات، تقویت شبکه علمی و بینالمللی نویسندگان و داوران، افزایش میزان استناد به مقالات و حرکت مستمر به سوی استانداردهای معتبر نشر علمی بینالمللی خواهد بود. به همین دلیل از ابتدای پذیرش این مسئولیت خطیر، از داوران مختلف از سراسر ایران و نیز نویسندگان متعدد دعوت به همکاری شده است و آنان نیز به خوبی استقبال کردهاند. در کنار این تحولات ساختاری، یکی از محورهای مهم سیاستگذاری علمی مجله در سالهای اخیر، بازنگری در دامنه موضوعی مقالات و تلاش برای انطباق بیشتر محتوای نشریه با مسائل نوظهور و نیازهای علمی روز بوده است. بر همین اساس، ضمن حفظ هویت علمی مجله، از انتشار برخی موضوعاتی که در دورههای پیشین سهم بیشتری در محتوای نشریه داشتند، از جمله پژوهشهای مرتبط با کتابخانههای عمومی و علمسنجی، آن هم به دلیل وجود مجلات تخصصی در این دو حوزه در کشور، کاسته شده و بر حوزههایی تمرکز یافتهایم که با تحولات بنیادین محیطهای اطلاعاتی و دانشگاهی امروز ارتباط بیشتری دارند. این تغییر رویکرد به معنای کماهمیت دانستن حوزههای یادشده نیست، بلکه تلاشی برای ایجاد تمایز موضوعی، تقویت هویت علمی مجله و پاسخگویی به مسائل جدیدی است که در برابر جامعه علمی علم اطلاعات و دانششناسی قرار گرفتهاند. امروزه کتابخانههای دانشگاهی و مراکز اطلاعاتی در محیطی فعالیت میکنند که بهسرعت تحت تأثیر فناوریهای نوین، کلاندادهها، هوش مصنوعی، تحول رقومی و شکلهای جدید تولید، سازماندهی، دسترسی و استفاده از اطلاعات قرار گرفته است. ازاینرو، «پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی» در دوره جدید، توجه بیشتری به موضوعاتی همچون مدیریت دانش، کلانداده، هوش مصنوعی و کاربردهای آن در بافت کتابخانههای دانشگاهی، تحول رقومی، خدمات اطلاعاتی نوین و محیطهای رقومی و الکترونیکی معطوف کرده است. باور ما این است که نشریه علمی زمانی میتواند در جامعه علمی نقشآفرین باشد که نهتنها بازتابدهنده وضعیت موجود، بلکه بستری برای شناخت و تحلیل تحولات آینده نیز باشد. مسیر طیشده در این چهار سال، حاصل تلاش یک فرد یا یک دوره مدیریتی نبوده است؛ بلکه نتیجه همکاری و اعتماد جمعی از اعضای هیئت تحریریه، سردبیران پیشین، داوران، نویسندگان، پژوهشگران و همکاران اجرایی مجله است. از همه این عزیزان که با پذیرش مسئولیت داوری، ارسال پژوهشهای علمی ارزشمند و همراهی در فرآیند انتشار، در ارتقای جایگاه «پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی» سهیم بودهاند، صمیمانه سپاسگزارم. اکنون که مجله از رتبه «ج» به «الف» ارتقا یافته، موفق به حضور در دواج شده و گامهای اولیه برای حضور در اسکوپوس را برداشته است، بیش از هر زمان دیگری بر این باوریم که مسیر توسعه نشریه همچنان ادامه دارد. چشمانداز پیشروی ما، تبدیل «پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی» به نشریهای روزآمد، معتبر و اثرگذار در سطح ملی و بینالمللی است؛ نشریهای که ضمن حفظ پیوند خود با ریشههای علمی حوزه علم اطلاعات و دانششناسی، بتواند همگام با دگرگونیهای فناورانه و معرفتی، مسائل جدید جامعه دانشگاهی و محیطهای اطلاعاتی آینده را نیز شناسایی، تحلیل و تبیین کند. امید است با تداوم این همکاری جمعی، گامهای بعدی این مسیر نیز با موفقیت برداشته شود.
محسن نوکاریزی سردبیر پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی
