نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار/ دانشگاه شاهد، تهران

2 کارمند کتابخانه مرکزی/ دانشگاه شاهد ، تهران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش مطالعه راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات توسط دانشجویان دانشگاه شاهد است. لذا در این پژوهش، تبیین ابعاد راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات میان دانشجویان دانشگاه شاهد و نیز اعتبار‌سنجی ابزاری برای اندازه­گیری این راهبردها پیگیری می­شود.
روش ­شناسی: این پژوهش از نوع پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شامل همه دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد است که 386 نفر از آنها به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. برای گردآوری داده‏ها در این پژوهش از پرسشنامه اصلاح‌شده راهبردهای فراشناختی مهارت‌های جستجوی کتابخانه ­ای و برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم ­افزار اس‌پی‌اس‌اس (SPSS) و آموس (AMOS) استفاده شده است.
یافته­ ها: یافته ­ها نشان داد که آگاهی، برنامه ­ریزی، راهبرد شناختی، خطازدایی و خودکنترلی از مهمترین ابعاد راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات دانشجویان دانشگاه شاهد است و تمامی ابعاد رابطه مثبت و معنی­داری با هم داشته و از وضعیت مطلوبی برخوردار هستند. همچنین مقایسه راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد، نشان داد که ابعاد برنامه‌ریزی، شناختی و خودکنترلی در دانشجویان ارشد به‌طور معناداری بیشتر از دانشجویان کارشناسی است.
نتیجه­: نتایج نشان داد که راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات در میان دانشجویان دانشگاه شاهد دارای ابعاد گوناگونی است. افزون بر این، نتایج نشان داد که روایی و پایایی ابزار بررسی‌شده برای اندازه ­گیری این ابعاد قابل دفاع می­باشد؛ از آن رو که راهبردهای فراشناختی در موفقیت فرآیند جستجو اثرگذار است و باید زمینه ­های لازم برای تقویت این راهبردها از طریق آموزش فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Dimensions of Metacognitive Strategies of Information Search in BA and MA Students of Shahed University

نویسندگان [English]

  • Hamzehali Nourmohammadi 1
  • Akram Nourzadeh 2

1 Associate Prof./Shahed University, Tehran

2 Employee of Central Library Shahed University , Tehran

چکیده [English]

Introduction: The purpose of this study is to study the metacognitive strategies of information search skills of the students. This purpose is followed in order to explore the dimensions of metacognitive strategies of information search among students in Shahed University and validate an instrument for measuring these strategies.
Methodology: This research is a survey research. The statistical population of this research included all undergraduate and postgraduate students of Shahed University that 386 numbers of them randomly selected, who were requested to complete a modified version of the Metacognitive Strategies for Library Research Skills Scale (Catalano, 2017) with 29 items. The collected questionnaire data were analyzed via the SPSS and AMOS software.
Findings: Findings showed that awareness, planning, cognitive strategy, debugging and self-checking are the most important dimensions of meta-cognitive skills of information search of Shahed University students. And all dimensions have a positive and significant relationship with each other and have a desirable situation. Also, comparison of metacognitive skills of information search among bachelor and master students showed that planning, cognitive and self-checking factors in senior students were significantly higher than undergraduate students.
Conclusion: The results showed that the metacognitive of information search among Shahed University students have different dimensions, and that the reliability and validity of the examined questionnaire are established. Since, metacognitive strategies are important in information search success, it is recommended that these strategies are instructionally strenghthened in university students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Metacognitive Strategies
  • Information search
  • information behavior
  • Research Skills
  • Shahed University
آقازاده، محرم؛ احدیان، محمد (1377). مبانی نظری و کاربردهای آموزشی نظریه فراشناخت. تهران: نوپردازان.
سلطان‌محمدی، زهره (1388). بررسی تأثیر آموزش راهبردهای فراشناختی بر چگونگی بازیابی اطلاعات علمی از طریق موتور جستجو‌گرگوگل اسکولار بر دانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی در سال تحصیلی 87-86. پایان‌نامه کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.
سیف، علی‌اکبر (1389). روان‌شناسی پرورشی نوین. دوران: تهران.
کوارویی، رعنا (1392). بررسی رابطه راهبردهای شناختی و فراشناختی با رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیات علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.
مختاری، حیدر (1390). بررسی همبستگی باورهای معرفت‌شناختی و نیاز به شناخت با رفتار اطلاعاتی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد. پایان‌نامه دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
هومن، حیدرعلی (1384). مدل‌یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل. تهران: سمت.
Adams, F. & Aizawa, K. (2008). The bounds of cognition. Amsterdam: John Wiley & Sons.
Akturk, A. O., & Shahin, I. (2011). Literature review on metacognition and its measurement. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 3731-3736. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.04.364
Barrett, A. (2005). The information-seeking habits of graduate student researchers in the humanities. The Journal of Academic Librarianship, 31(4), 324-331. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2005.04.005
Belkin, N. J. (1990). The cognitive viewpoint in information science. Journal of Information Science, 16(1), 11-15. https://doi.org/10.1177/016555159001600104
Bowler, Leanne (2010). A taxonomy of adolescent metacognitive knowledge during the information search process. Library & Information Science Research, 32(1), 27-42. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2009.09.005
Bostick, S. L. (1992). The development and validation of the Library Anxiety Scale. PhD dissertation, Wayne State University.
Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: Guilford Press.
Byrne, B. (2012). Structural equation modeling with Mplus: Basic concepts, applications, and programming. New York: Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9780203807644
Cartwright, B. (2002). Cognitive development and reading: the relation of reading specific multiple skill to reading comprehension in elementary school children. Journal of Educational Psychology, 94, 610- 630. https://doi.org/10.1037/0022-0663.94.1.56
Catalano, A. (2017). Development and validation of the Metacognitive Strategies for Library Research Skills Scale (MS-LRSS). The Journal of Academic Librarianship, 43(3), 178-183. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2017.02.017
Crescenzi, A. (2016). Metacognitive knowledge and metacognitive regulation in time-constrained in information search (vol. 1647). Proceedings of the 2nd International Workshop on Search as Learning. Pisa, Italy.
Eich, E., Kihlstrom, J. F., Bower, G. H., Forgas, J. P., & Niedenthal, P. M. (2000). Cognition and emotion. Oxford: Oxford University Press.
Fabrigar, L. R., & Wegener, D. T. (2011). Exploratory factor analysis. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:osobl/9780199734177.001.0001
Fidzani, B. T. (1998). Information needs and information-seeking behaviour of graduate students at the University of Botswana. Library Review, 47(7), 329-340. https://doi.org/10.1108/00242539810233459
Flavell, J. H. (1976). Metacognitive aspects of problem solving. In L.B. Resnick (Ed.), The nature of intelligence (pp. 231-235). New York Erlbaum Associates.
Ford, N., Wilson, T., Foster, A., Ellis, D., & Spink, A. (2002). Information seeking and mediated searching. Part 4. Cognitive styles in information seeking. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 53(9), 728-735. https://doi.org/10.1002/asi.10084
Hacker, D.J., Dunlosky, J., & Graesser, A.C. (1998). Metacognition in educational theory and practice. Mahwah, NJ: Erlbaum. https://doi.org/10.4324/9781410602350
Harrington, D. (2009). Confirmatory factor analysis. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195339888.001.0001
Ingwersen, P., & Järvelin, K. (2006). The turn: Integration of information seeking and retrieval in context. Amsterdam: Springer.
King, Raebaka (2011). Metacognition: Information literacy and Web 2.0 as an instructional tool. Currents in Teaching and Learning, 3(2), 22-32.
Ku, K. Y., & Ho, I. T. (2010). Metacognitive strategies that enhance critical thinking. Metacognition and Learning, 5(3), 251-267. https://doi.org/10.1007/s11409-010-9060-6
Kurbanoglu, S. S., Akkoyunlu, B., & Umay, A. (2006). Developing the information literacy self-efficacy scale. Journal of Documentation, 62(6), 730–743. https://doi.org/10.1108/00220410610714949
Lajoie, S. P. (2008). Metacognition, self regulation, and self-regulated learning: A rose by any other name? Educational Psychology Review, 20(4), 469-475. https://doi.org/10.1007/s10648-008-9088-1
Norusis, M. J. (2005). SPSS 13.0 Statistical procedures companion. Chicago: SPSS.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). New York: HarperCollins.
Tsai, M. J., Liang, J. C., Hou, H. T., & Tsai, C. C. (2012). University students' online information searching strategies in different search contexts. Australasian Journal of Educational Technology, 28(5), 881-895. https://doi.org/10.14742/ajet.822
Van Overschelde, J. P. (2008). Metacognition: Knowing about knowing. In J. Dunlosky & R. A. Bjork (Eds.), Handbook of metamemory and memory. New York: Psychology Press.