پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

بررسی دیدگاه متخصصان در ارتباط با گروه‌بندی سنی رایج در کتاب های کودکان و نوجوانان کشور

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه قم
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
چکیده
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مطالعه نظرات متخصصین حوزه ادبیات کودک در خصوص گروه‌بندی سنی رایج در کتاب‌های کودکان و نوجوانان صورت گرفته است.

روش شناسی: این پژوهش با استفاده از روش پیمایشی و با رویکرد توصیفی انجام شده است. جامعه آماری آن‌را 105 نفر از نویسندگان، تصویرگران، ناشران، پژوهشگران و کارشناس ادبیات کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند. برای گردآوری داده‌ها از ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است.

یافته‌ها: یافته های پژوهش نشان داد که 2/35 درصد پاسخگویان موافق گروه‌بندی سنی و 59 درصد گروه‌بندی سنی موجود را نامناسب دانسته و با آن مخالف بودند. 65 درصد پاسخ‌گویان در ارتباط با نقش گروه‌بندی سنی در فرایند تألیف آثار کودکان و نوجوانان موافق بودند و همچنین 58 درصد آنها درباره تأثیر گروه‌بندی سنی در عرضه و فروش کتاب کودک موافق بوده‌اند. اکثریت پاسخ‌گویان بر بازنگری و تجدیدنظر در گروه‌بندی سنی تأکید دارند.

نتیجه‌گیری: در مورد گروه‌سنی رایج در کشور دیدگاه‌های مخالف و موافقی وجود دارد و برخی آن را کارآمد و عده‌ای دیگر ناکارآمد دانسته‌اند. اما پژوهش علمی که این موضوع را از دیدگاه خبرگان فعال در عرصه‌های مختلف از جمله نویسندگان، شاعران، تصویرگران و ... بپردازد صورت نگرفته بود. این پژوهش با بررسی موضوع از دیدگاه صاحب‌نظران مطرح به این نتیجه دست یافت که گروه سنی رایج علیرغم کمک‌های شایانی که برای نویسندگان و شاعران، ناشران و خوانندگان کتاب‌های کودک می‌کند متناسب با شرایط فعلی نیست و لازم است کمیته‌ای متشکل از صاحب‌نظران عرصه‌های مختلف از جمله ادبیات کودکان، روانشناسان، متخصصان تعلیم و تربیت، تصویرگران، کتابداران و سایر عرصه‌های مرتبط تشکیل شده و در راستای پاسخ‌گویی به نیاز زمان تغییرات اساسی در آن بوجود آورند.
کلیدواژه‌ها

آقاگل زاده، فردوس و رضوی زاده، اکرم (1391). ویژگی‌های واژگانی ادبیات داستانی کودکان (گروه‌های سنی الف ب ج) در زبان فارسی از دیدگاه زبان‌شناسی. اولین همایش میان رشته‌ای آموزش و یادگیری زبان. قابل دسترس در:
http://confbank.um.ac.ir/modules/conf_display/conferences/llt/22.pdf
انواری، آرزو (1383). چکیده پایان‌نامه: ضرورت رنگ در تصویرسازی ادبیات کودکان. کتاب ماه کودک و نوجوان، 85، 126-127.
اعتمادی، آرزو؛ کوکبی، مرتضی، و معرف زاده، عبدالحمید (1388). نظر مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در خوزستان در مورد گروه‌های سنی مناسب، کمیت و کیفیت داستان‌های واقعی. فصلنامه کتاب، ۲۱ (۲)، 228-245.
بردبار، غلامرضا (1380). تعریف نوین ادبیات کودکان و نوجوانان: روانشناسی رشد: جنینی کودکی تا دانشگاه. اصفهان: گل‌های محمدی.
حافظی، علی‌رضا (1380). ادبیات کودک، ادبیات تدریج است (بحثی در روانشناسی مخاطب کودک و نوجوان). پژوهش‌نامه ادبیات کودک و نوجوان، شماره 26، ص. 3-13.
خانی اوشانی، طوبا (1392). تصویرگری و هنر نقد و بررسی: برای کدام گروه سنی تصویرگری می‌کنیم؟ کتاب ماه کودک و نوجوان، ۱۶ (۱۱)، (پیاپی 191)، ص. 83-86.
سیدآبادی، علی‌اصغر (1381). شناخت پیشینی از مخاطب کودک و نوجوان. پژوهش‌نامه ادبیات کودک و نوجوان، 29، 30-38
شاه‌آبادی، حمیدرضا (1390، 27 تیرماه). تعریف گروه سنی جدید برای کتاب‌های کودک و نوجوان. مجله جام جم. ص 5
قزل‌ایاغ، ثریا (1383). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن (مواد خدمات کتابخانه برای کودکان و نوجوانان). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت).
گروه سنی (2013). ویکی پدیا. قابل دسترس در: http://fa. wikipedia.org/wiki/
مخاطب ‌شناسی در تصویرگری کتاب کودک (1393). پایگاه تحلیل خبری کتابداری و اطلاع‌رسانی (لیزنا). قابل دسترس در: http://www.lisna.ir/Report/14892
نوکاریزی، محسن و ضیغمی، مجید (1392). مقایسه میزان اهمیت ملاک‌های رایج انتخاب کتاب کودک برای والدین و کودکان شهر مشهد. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، 19 (۳)، 361-343.
نورتون، دونا و نورتون، ساندرا (1382). شناخت ادبیات کودکان: گونه‌ها و کاربردها از روزن چشم کودک. ترجمه منصوره راعی و دیگران، ج 1، تهران: موسسه فرهنگی، هنری خانه ترجمه کودکان و نوجوانان.
Aslan, C. (2016). Validity of a Checklist for the Design, Content, and Instructional Qualities of Children’s Books. Journal of Education and Practice, 32, 51-56.
McGuire, S. L. (2016). Early Children’s Literature and Aging. Creative Education, 7, 2604-2612.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.