پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

ردپای جهانی شدن بر شاخص‌‌های تولید علم و فناوری

نوع مقاله : مقالات مروری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‏شناسی دانشگاه فردوسی مشهد
2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‏شناسی مرکز اطلاع‌رسانی و کتابخانه مرکزی شرکت ملی نفت ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‏شناسی دانشگاه آزاد اسلامی همدان
چکیده
چکیده
هدف: برای بسیاری جهانی شدن بیانگر دگرگونی‏ها و پیشرفت‏های علم و فناوری است. مواردی از قبیل پیشرفت در تولید انواع فناوری‏های نوین اطلاعاتی، در تولید علم و همکاری‌های علمی دانشمندان و همچنین به وجود آمدن انواع نظام‌های استنادی جهانی، منطقه‌ای و ملی و شیوه‌های رتبه‌بندی دانشمندان، نشریات، دانشگاه‌ها و کشورها شاهدی بر این مدعا است. علاوه بر این انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات موجب گردیده است که ارتباط میان مردم و جوامع مختلف به سادگی امکان‌پذیر گردد. از این منظر جهانی شدن با انقلاب علمی و دانسته‌های جدید مرتبط است. مقاله حاضر ردپای جهانی شدن را بر شاخص‌های سنجش علم و فناوری بررسی می‌کند.
روش‌: در نگارش این مقاله رویکرد مروری – تحلیلی مورد استفاده قرار گرفته است؛ روش مورد استفاده در این پژوهش، مطالعات کتابخانه‌ای است. از این ‏رو، برای نگارش بخش‌های مختلف مقاله حاضر از منابع کتابخانه‌ای فارسی و انگلیسی در قالب‏های الکترونیکی و چاپی استفاده شده است.
یافته‌ها: تبیین جهانی شدن از بعد علمی و فناوری، چیستی و چرایی علم‌سنجی، تاثیرات جهانی شدن بر علم‌سنجی و نگاهی به پیامدهای جهانی شدن بر شاخص‌های سنجش علم و فناوری و همچنین آسیب‌شناسی آنها از مهم‌ترین یافته‏های این مقاله می‌باشند.
کلیدواژه‌ها

آبام، زویا (1387)، تحلیلی بر جهانی شدن دانش: مروری بر نظریه‌ها، رویکردها و چالش‌ها. اطلاع‌شناسی. 5(3): 8-26.
آلبرو، مارتین (1381)، عصر جهانی، جامعه‌شناسی پدیده جهانی شدن، ترجمه نادر سالارزاده امیری. تهران: نشر آزاد اندیشان.
براون، تیبور؛ گلنزل، ولفگانگ؛ شوبرت، آندریاس،( 1374)، شاخص‌های علم  سنجی، ‌ارزیابی تطبیقی فعالیت‌های انتشاراتی و تاثیرگذاری ارجاعات 32 کشور. ترجمه محمد اسماعیل ریاحی. رهیافت. 8(بهار): 70-80.
بینش، سیده مژگان؛ دیده گاه، فرشته (1390)، عامل ویژه: سنجه‌ای نوین جهت ارزیابی انتشارات علمی. فصلنامه علوم و فناوری اطلاعات 26 (ویژنامه علم‌سنجی):121-135.
            حافظیان، کاظم و دیگران (1383)، علم­سنجی و تحقیقات کشاورزی: بررسی وضعیت تحقیقات در سطح سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی. تهران: وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، معاونت تحقیقاتی.
الحمادی، عبدالله (1381)، ما و مظاهر جهانی‌شدن، ترجمه عبدالله نکونام قدیمی، روزنامه همشهری، (2243)8.
حیدری، غلامرضا (1389)، معرفت شناسی علم‌سنجی. شیراز: مرکز منطقه­ای اطلاع­رسانی علوم و فناوری.
حیدری،‌غلامرضا (1386)، رویکردی انتقادی به مطالعات حوزه علم‌سنجی و اطلاع سنجی. سخنرانی ارائه شده در: اولین همایش علم‌سنجی در علوم پزشکی، اصفهان، 15-16 اسفندماه 1386.
داورپناه، ‌محمدرضا (1386)، ارتباط علمی: نیاز اطلاعاتی و رفتار اطلاع یابی. تهران: دبیزش، چاپار.
عصاره، فریده (1376)، کتابسنجی. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز. 3 (4)، 63- 74.
گیدنز، آنتونی (1379)، گفتارهایی درباره پدیده یکپارچه جهانی. ترجمه علی اصغر سعید و یوسف حاجی عبدالوهاب. تهران: علم و ادب.
میرمحمدی، داوود (1381)، جهانی شدن، ‌ابعاد و رویکردها. مطالعات ملی. 3(11): 59-84.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا (زودآیند). نقش و جایگاه مطالعات علم‌سنجی در توسعه. علوم و فناوری اطلاعات دسترسی در. http://Jist.irandoc.ac.ir (12/ 3/ 2012).
نوروزی چاکلی، عبدالرضا( 1387)، نقش و جایگاه مطالعات علم‌سنجی در سنجش و ارزیابی عوامل موثر بر اقتدار ملی. فصلنامه اقتدار ملی. 1(1): 41-59.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا؛ حسن زاده، ‌محمد(1389)، توسعه علم، فناوری و نوآوری؛ رهیافت شاخص‌های علم‌سنجی. مدیریت اطلاعات سلامت. 7(4): 475-484.
هابرمارس، یورگن (1381)، جهانی شدن و آینده دموکراسی: منظومه پسا ملی، ترجمه کمال فولادی. تهران: نشر مرکز.
 
Amin, M., &Mabe, M. A. (2003). Impact factors: Use and abuse.Medicina, 63(4), 347-354.
Beck,U. (2000). What is Globalization? New York: Blackwell.
Bergstrom, Carl T. (2007), Eigenfactor: Measuring the value and prestige of scholarly journals, College and Research Libraries News, 68(5) : 314–316.
Brown, T. (2011). Journal quality metrics: Options to consider other than impact factors. American Journal of Occupational Therapy, 65(3), 346-350
Castells, M. (1998).The network society. London: Blackwell.

Cross, J (2009). New Journal Metrics make an Impact. Editors' Bulletin. 5(1):22-29.

Dong, Peng; Loh, Marie; &Mondry, Adrian (2005). The impact factor revisited. Biomedical Digital Libraries, 2(7) available at: http://www.bio-diglib.com/content/pdf/1742-5581-2-7.pdf (20/12/2011).
Egghe, L., Rousseau, R. (1990). Introduction to Informetrics: Quantitive Methods in Library, Documentation and Information Science. Amesterdam: Elsevier.
Garfield, E. (2006). The history and meaning of the journal impact factor. Journal of the American Medical Association, 295(1), 90-93.
Glanzel, W., &Moed, H. F. (2002). Journal impact measures in bibliometric research. Scientometrics, 53(2), 171–193.
Hood, W. W.; WILSON, C. S. (2001).The literature of bibliometrics, scientometrics, and informetrics.Scientometrics, 52 (2), 291–314.
Leydesdorff, L., &Opthof, T. (2010). Scopus's source normalized impact per paper (SNIP) versus a journal impact factor based on fractional counting of citations. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 61(11), 2365-2369.
Price, D.J.D. (1963). Little Science, Big Science. New York: Columbia University Press.
Seglen, P. O. (1997). Why the impact factor of journals should not be used for evaluating research. British Medical Journal, 314(7079), 498-502.
Tamlinson,J.(1999). Globalization and Culture. Cambridge: Polity press.
Wikipedia Encyclopedia (2011). Impact factor. Available at: http://en.wikipedia.org/wiki/Impact_factor2011. (10/3/2012)
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 27 فروردین 1391